Cyrkularna moda na Trend Station i City Climate Summit 2026
Cyrkularność odmieniana przez wszystkie przypadki, odważne głosy, zachwycające projekty i przestrzeń do ważnych rozmów o realiach branży mody (odpowiedzialnej) – to zapamiętam z tegorocznych wydarzeń Trend Station: Peron Drugi oraz City Climate Summit 2026.
Pojechałam do Łodzi by reprezentować Fashion Revolution Polska i promować interaktywną Mapę Mody Odpowiedzialnej, narzędzie, do którego wszystkich Was zapraszam i zachęcam do zgłaszania miejsc, które Waszym zdaniem zasługują na miejsce na mapie. Udowadniamy nią, że mody cyrkularnej w Polsce nie musimy budować od zera. Zwłaszcza w miastach możemy opierać się na szerokiej sieci sklepów i punktów usługowych oraz edukacyjnych. Ale aby je znaleźć, musimy je najpierw dokładnie zmaplować. Dlatego nie czekajcie ani chwili!
Ale z pewnością interesuje Was co jeszcze działo się na miejscu.
Zacznijmy od upcyklingu
Upcyklingowe kolekcje Justyny Rożek i Kapotki
Pokaz mody Trend Station rozpoczął się od pokazu kolekcji upcyklingowej Justyny Rożek. To właśnie jej kreacje widzicie na głównym zdjęciu tego posta. Łączą upcyklingowe podejście z formą, która budzi szczery zachyt.
Drugą kolekcją, która absolutnie mnie urzekła, była kolekcja marki Kapotka, wykorzystująca stare tkaniny, a inspirowana strojem ludowym. Wyraziste formy i kolory autorki są odległe od zwyczajowych skojarzeń ze strojem ludowym, ale tradycyjny ornament i połączenia kolorystyczne intrygowały. Poniżej próbka.
Upcykling przemysłowy
Upcykling przemysłowy to proces produkcji zaprojektowany tak, aby można go było wykonać w setkach, tysiącach sztuk.
Podczas panelu Cyrkularność kluczem do sukcesu Izabela Kot-Gawrylczyk opowiadała o działalności swojego RUD Studio, a Monika Błaszkowska o Migaloo Home. RUD Studio, to – jak podkreśla założycielka – upcykling przemysłowy. Izabela Kot-Gawrylczyk realizuje duże projekty dla klientów głównie korporacyjnych. To m.in.:
- bannery reklamowe przerabiane na małe produkty i gadżety – we współpracy z Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy
- zużyte polary i spodnie pracownicze z Leroy Merlin przerabiane na wyposażenie dla pracowników,
- koszule banku ING przerabiane na gadżety i podarunki.
Izabela Kot-Gawrylczyk zaznaczyła, że upcykling przemysłowy ISTNIEJE. W ubiegłym roku wytworzyła ok. 16 tys. produktów we współpracy z różnymi partnerami.
Dowodziła tego także Monika Błaszkowska, która zajmuje się tworzeniem płyt meblowych i dekoracyjnych z różnego rodzaju odpadów: łupin orzechów, tekstyliów czy plastiku. Posiada kilka patentów oraz ofertę wystandaryzowanych produktów, ale współpracuje też z biznesem przy nietypowych projektach.
Przypomniała o ważnej kwestii w pracy z odpadami, która nierzadko umyka wielkim firmom wstępnie zainteresowanym taką współpracą. Odpady to co do zasady mniej przewidywalny surowiec, więc praca z nim często wymaga próbkowania, pilotaży i oceny efektów przed ostateczną realizacją.
Tak właśnie działa Migaloo Home w wielu przypadkach. Jednym z rezultatów były meble wykonane z fartuchów kuchennych firmy McDonalds.
Okiem ekspertki
Tego typu firmy, stawiające na przemysłowe rozwiązania i współpracę z biznesem są niezbędnym ogniwem cyrkularności w branży tekstylnej. Musimy jednak pamiętać, że przywołane tutaj rozwiązania nie są odpowiedzią na realne problemy branży. W wielu przypadkach mowa tu o budżetach na podarunki dla pracowników, gadżetach akcji charytatywnej czy wystroju własnych biur. Jednak duże firmy modowe nigdy nie będą miały wystarczająco dużo pracowników ani biur, by generowane przez siebie odpady zagospodarować w formie blatów i ścianek działowych. O ile więc rozwiązania tego typu są efektowne, pozwalają na korzyści PR i edukacyjne, a także na testowanie różnorodnych technologii, nie są jeszcze tym, na co naprawdę czeka branża.
Na dowód, że rozwiązania o których mowa to nie jakieś “zgrzebne” gadżety, a pełnoprawne produkty, pokażę zdjęcia płyt Migaloo Home, które niejedna osoba chciałaby mieć w swoim wnętrzu.
Mały obieg – cyrkularność u konsumenta
Podczas wydarzenia zwracały uwagę także wątki wydłużania i tworzenia nowych cykli życia produktów kiedy są one jeszcze w posiadaniu konsumenta.
Tracimy zdolności manualne
Aneta Dalbiak, dyrektorka Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi zwróciła uwagę na kryzys umiejętności. Przez dostępność tanio kupowanej i szybko wyrzucanej odzieży straciliśmy wiele kompetencji związanych z naprawianiem – mowa tu nie tylko o skróceniu spodni, ale i o przyszyciu guzika. Zaskoczyły mnie jednak słowa Anety Dalbiak o dzieciach z grup szkolnych odwiedzających Muzeum. Niektóre mają duże problemy z korzystaniem z nożyczek.
To już nie jest poziom opcjonalnych umiejętności związanych z rzemiosłem, ale dużo większy problem ogólnej sprawności manualnej ludzi.
Mała cyrkularność sukien ślubnych
Prezentowana podczas Trend Station kolekcja sukien ślubnych Agaty Wojtkiewicz pokazywała z kolei jak budować kolejne “pętle” w życiu przedmiotów. Suknie ślubne niosą zwykle silny ładunek emocjonalny, ale niestety rzadko nadają się do ponownego wykorzystania – zwłaszcza od kiedy pędzące trendy wywołują bardzo szybkie zużycie moralne produktów, a suknie nie są już nawet przekazywane kolejnym pokoleniom kobiet.
Marka Agata Wojtkiewicz podeszła więc do sprawy inaczej i projektuje suknie jedwabne nadające się do farbowania naturalnymi barwnikami. W ten sposób po ślubie suknie wracają do studio projektantki, są skracane i farbowane na wybrany kolor. Następnie mogą przez wiele lat służyć jako po prostu piękna, jedwabna sukienka, jednocześnie budząc wspomnienia właścicielki.
Okiem ekspertki
To modelowy przykład na wykorzystanie trwałości emocjonalnej produktów. Suknie ślubne mają ją niejako z założenia, ale trzeba było sposobu, by tę wartość przekuć w realną możliwość częstego noszenia. Ile jeszcze takich produktów czeka na pomysł, który pozwoli korzystać z nich częściej?
Technologie dla cyrkularności
Cyrkularność w branży tekstylnej wymaga zmian technologicznych, ale nie zawsze wyglądają one tak, jak to sobie wyobrażamy. Recykling włókien na włókna zderza się wciąż z problemami nie dość precyzyjnych mechanizmów (i nie dość niskich kosztów) sortowania. Tymczasem nie ustają poszukiwania cyrkularności w innych miejscach. Nutico tworzy wegańskie alternatywy dla skór z odpadów innej branży – spożywczej. Myco Renew tworzy cegły tekstylne dzięki grzybom, a Caruma pomaga wdrażać cyfrowy paszport produktu – nie tylko dla konsumentów, ale także dla recyklerów.
Magia grzybów Myco Renew
Tomka Mierzwę poznałam jesienią 2025 r. podczas Responsible Fashion Business w Warszawie i od razu urzekł mnie swoją energią, z którą niestrudzenie przemierza świat i zaraża wszystkich swoją wizją i prostym stwierdzeniem “Nie wierzę w textile-to-textile”.
Zamiast tego wraz z prof. Katarzyną Turnau rozwijają inny pomysł. Myco Renew tworzy konsorcja grzybów, które są w stanie rozkładać tekstylia.
Rezultatem pracy grzybów na tekstyliach nie jest “nic”. Choć potocznie mówimy czasem o grzybach “zjadających” tekstylia, w tym przypadku efektem końcowym jest substancja o zmienionych właściwościach. Przede wszystkim pod wpływem działania grzybów może stać się mniej palna (a konkretne parametry można modyfikować zmieniając grupy grzybów). Myco Renew widzi duży potencjał we współpracy z branżą budowlaną. Podczas City Climate Summit 2026 Tomasz Mierzwa pokazywał prototyp cegły wytworzonej z odpadów tekstylnych.
Cyfrowy paszport produktu i jego nieoczywiste zastosowania
Ciekawe wątki pojawiły się w kontekście cyfrowego paszportu produktu. Podczas ostatniej rozmowy panelowej poruszenie tego tematu wywołało falę głosów niezadowolenia z kolejnych obowiązków nakładanych przez Unię Europejską na branżę. Paulina Kulik z Fashion Revolution Polska słusznie zwróciła jednak uwagę, że narzekanie to droga donikąd. Tymczasem akurat cyfrowy paszport produktu ma co najmniej trzy zastosowania bardzo interesujące z punktu widzenia branży.
Cyfrowy paszport produktu jako narzędzie marketingowe
Cyfrowy paszport w postaci kodu QR może z czasem zmieniać treść – poza tą obowiązkową może przecież zawierać także dobrowolne treści. Ukryte niespodzianki tylko dla klientów albo cyklicznie pojawiające się kody rabatowe lub informacje o wydarzeniach, które mogą być różnicowane w zależności od kategorii produktu. To też sposób na budowanie narracji i długofalowej relacji z klientem. Nie mogę się doczekać przykładów kreatywnego zastosowania tego w praktyce!
Cyfrowy paszport produktu jako możliwość śledzenia drogi produktu
Paszport w formie scalonej z ubraniem umożliwia także poznawanie jego drogi po zakupie, co będzie z pewnością cenną informacją dla producentów, ale także dla decydentów.
Cyfrowy paszport produktu dla cyrkularności
Zawarte w CPP informacje to przede wszystkim skład. Oznacza to ułatwienie procesów sortowania odzieży, gdzie można będzie skanując kody QR na metkach uzyskiwać precyzyjne informacje o składzie i dzięki temu prowadzić dużo bardziej precyzyjne sortowanie. Branża textile-to-textile z pewnością na tym skorzysta.
Okiem ekspertki
Kody QR nie są jedynym możliwym mechanizmem. Innym są chipy NFC i RFID. Zastanawiający jest jednak ich własny wpływ na cyrkularność produktów. O ile jest to niewątpliwie narzędzie ułatwiające zarządzanie asortymentem, stanami magazynowymi, automatyzującym obsługę kasową i wiele innych procesów (możecie to już testować w sklepach Decathlon, gdzie nie trzeba skanować produktów przy kasach) to jednak chipy oznaczają także: ogromne zasoby na ich wytworzenie, potencjalne zagrożenia związane z prywatnością oraz duże trudności w usuwaniu ich przed procesami recyklingu (przy jednoczesnym potencjale na usprawnienie samego sortowania przez wyeliminowanie procesu ręcznego skanowania). Jestem przekonana, że chipy przyjmą się w wielu produktach, ale mam dziś duże wątpliwości co do tego, czy powinny być stosowane na szeroką skalę w odzieży.
Cyfrowy paszport produktu Caruma i Pan tu nie stał
Podczas Trend Station oglądaliśmy kolekcję łódzkiej marki Pan tu nie stał, a podczas City Climate Summit każda zainteresowana osoba mogła zobaczyć ich cyfrowe paszporty produktu. Przykładowa kamizelka z kodem QR na metce dodatkowej była pierwszym podejściem do CPP. Zaktualizowane rozwiązanie obejmuje kod QR CPP na metkach wszywanych w ubrania. Możecie samodzielnie zeskanować te kody QR by zapoznać się z treścią paszportów produktów PTNS.
Wielki biznes, wielka odpowiedzialność
Nie zabrakło też ważnych głosów na temat odpowiedzialności biznesowej największych graczy rynkowych.
Ważne słowa Pauliny Górskiej
Ekoedukatorka Paulina Górska zwróciła uwagę, że wiele oczekuje się dziś od konsumentów, ale nie tak wiele od biznesu. Wspomniała o analizach deklaracji środowiskowych firm prowadzonych przez Unię Europejską, które wykazały, że aż 40% z nich nie ma pokrycia w rzeczywistości.
Okiem ekspertki
Paulina Górska odnosiła się najprawdopodobniej do rezultatów badania przeprowadzonego na zlecenie Komisji Europejskiej przez IPSOS i Milieu Law & Policy Consulting. Raport z badania opublikowano w 2020 r. pod tytułem Environmental claims in the EU. Wynika z niego, że 53,3% z badanych twierdzeń środowiskowych (green claims) były niejasne, niedokładne lub nieuzasadnione. Nieuzasadnione twierdzenia dotyczyły 40% badanych przypadków. Według autorów raportu, w większości z tych sytuacji uzasadnione było np. tylko częściowe, a zawarte w nim informacje określono jako nieprzekonujące i niewystarczające. Przykładem takiej sytuacji jest gdy np. uzasadnienie właściwe dla jednego produktu rozciąga się na szerszy asortyment, albo gdy pilotaż projektu prośrodowiskowego przedstawia się tak, jakby dotyczył już pełnych działań firmy.
Pełna treść raportu jest dostępna pod tym linkiem: Environmental claims in the EU
Autorzy zwracają też uwagę na problem językowy – uzasadnienia często nie były w języku kraju, w którym dokonywano transakcji, a więc konsumenci mieli ograniczone możliwości zapoznania się z ich treścią.
Marcell Pustul diagnozuje problemy branży
Jak więc powiedział podczas swojej prezentacji Marcell Pustul, storytelling nie uratuje mody, ale story-doing może. Czas tworzyć historie praktyką działania, a nie tylko deklaracjami. CEO i dyrektor kreatywny swojej własnej marki zaproponował podział obecnych kryzysów na 3 grupy:
- kryzys klimatyczny (nadprodukcja, odpady, emisje)
- kryzys zaufania (greenwashing, zmęczenie, potrzeba transparentności)
- kryzys pragnienia (ciągła nowość, krótka uwaga, obniżona lojalność wobec marek)
Ten podział wywołał z sali las rąk unoszących telefony, by sfotografować slajd. Wśród nich była i moja ręka, bo w swoich prostych, szczerych diagnozach przejrzeć mogła się większość osób obecnych na sali.
Storytelling nie uratuje mody, ale story-doing może.
Marcell Pustul
Luiz Hanania (Veolia) tłumaczy czym jest ESG
Bardzo ucieszyła mnie wypowiedź Luiza Hananii, Dyrektora Generalnego Grupy Veolia w Polsce, który przypomniał, że ESG to nic innego jak zestaw zasad, które sprawiają, że biznes może być trwały. Odniósł się tym samym do prawdziwego znaczenia słowa sustainable – możliwy do utrzymania/podtrzymania.
W polskim kontekście sustainable zbyt często jest tylko wytrychem, kojarzonym głównie z ekologią. Polskie słowo zrównoważony też nie znaczy nic konkretnego. Nie zachowuje też w pełni pierwotnego znaczenia. Tymczasem sustainability to nic innego jak zdolność do długiego trwania – aby było możliwe z punktu widzenia firmy, trzeba dbać nie tylko o akcjonariuszy, ale też o zasoby naturalne i ludzi, których pracy biznes (wciąż) potrzebuje.
Cyrkularność w chińskim planie pięcioletnim
Na zakończenie chciałam napisać o czymś, co wciąż nie jest oczywiste dla wszystkich. Chiny również zmierzają ku cyrkularności, z właściwym sobie rozmachem. Dlaczego to robią? Prawdopodobnie ma to związek z ich skłonnością do sięgania daleko w przyszłość. Chińczycy – m.in. dzięki stabilności władzy pozbawionej przepychanek personalnych co kadencję – mają to ułatwienie, że mogą skupić się na ciągłych, długofalowych projektach. Zwrócił na to uwagę pierwszy wiceprezydent Łodzi, Adam Pustelnik.
Cyrkularność pojawiła się jako istotny element już w 14. planie pięcioletnim, a w aktualnej, piętnastej pięciolatce (2026-2030) cyrkularność odgrywa jeszcze większą rolę i obejmuje m.in. ograniczenia jednorazowych produktów, bambus jako alternatywę dla plastiku i zarządzanie zasobami środowiskowymi.
Jak to się ma do chińskich platform wysyłających odzieżowe “jednorazówki” do Europy i nie tylko? Pozostawię Was z tym pytaniem.
Ogromnie gratuluję organizatorom stworzenia takiej sprzyjającej przestrzeni do rozmowy o konkretnych przykładach i problemach, do szczerej wymiany zdań i wątpliwości, a także budujących rozwiązań.
